X
تبلیغات
ادبی (پنجره های کوچک احساس وآگاهی و شعر)

قالب پرشین بلاگ


ادبی (پنجره های کوچک احساس وآگاهی و شعر)
Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin-top:0in; mso-para-margin-right:0in; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0in; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

              بسم الله الرحمن الرحیم

            درس زبان فارسی تخصصی و عمومی بوشهر 17/4/85

ساختمان واژه

1-ساده

2-مشتق:یک تکواژه آزادبادست کم یک تکواژوابسته الزامآاشقاقی.(وند)

نا هما هنگ نا هم +آهنگ   

بی به معنای بدون به همراه به وسیله      حرف اضافه    واگرمعنای ضریابدهدپیشوند

است یعنی معنی دارندگی داشته باشد.        پیشوندها:بی نان باهم

نترس:تکواژه   آدم نترس:تکواژه ولی تکواژهای تعریفی داریم ولی دردومی

(ن)پیشونداست.

جوشید---دوتکواژه است اجازه ی نفوذ دربن ماضی نداریم.جوشید+

رسان---یک تکواژه است     رساند---دوتکواژه است چون تکواژه گذراندیامطرح نیست.

نامه رسان یک واژه مرکب است نه مشتق مرکب.

(باید)یک تکواژه بیشترنیست    بایداستاد دوتکواژه مطرح شوند.

پسوندها:گروگوی گاهی دوتکواژه وگاهی یک تکواژه هستند.

وحشیگری:وحش +ی+گری                   آرایشگری:4تکواژه دارد.

بایددید می توان جمله ساخت:او وحشی است      او آرایشگر است

دان و ستان هم آزادندهم وابسته :هر گاه مکان باشند تکواژه وابسته اشتقاقی:ادبستان

-کودکستان هر گاه بن مضارع باشند .تکواژه آزادند.

یت,یه,ا  باید دید جزه اصلی درزبان فعال است یانه.مثال:هویت:یک تک واژه _شخصیت:دو تک واژه _بورسیه تحریریه حسیه :فعالندپس دو تک واژه اند

مرثیه :فعال نیست .

_ ه    رابطه ،مجموعه ،سابقه دو تک واژه اند اما در کتاب درسی بحث مطرح نشده

مسابقه یک تک واژه است.

گاهی اوقات تک واژه پنهان است .

پختگی ---تک واژه است      ویژگی دو تک واژه است.         ملی دو تک واژه است

ة که خاص عربی است در فارسی دو حالت دارد :ت:صحبته   __صحبت

                                                           ه:     صفحه __صفحه

ملت__ ی __ملی            سیاست +ی__سیاسی         استعاره+ی__استعاری

حال اگر ی را جدا کنیم  دوباره ه گرد بر می گردد ملت سیاست- استعاره

هوشیار دو تک واژه است .       هشدار وهشیار یک تک واژه است .

شهریار یک تک واژه است.      دل واپسی مشتق مرکب است .

اگرپیشوند های فعل یا غیرفعل آیند مانند فراگیر،فرافکن ،وادار چه حساب می شوند؟

فراگیر:دوتک واژه است و مشتق است .در کل این کلمات یک واژه مشتق هستندوخود معنایی مستقل دارند. وادار-...نیزمشتق است.%

3-واژه ی مرکب :دست کم دو تک واژه آزاددارد. گلاب پاش     هواپیما ربا

واژهای در اصل یک ترکیب اضافی است .

ا-حذف کره،نقش نما وجابجاییتک واژها ،کتاب خانه

2- حذف کسره ی نقش نما :صاحب خانه

با یک ترکیب وصفی است:قدبلند     بلند قد    -     دل روشن     روشن دل

با یک ترکیب عطفی است:کاه وگل =کاهگل __مشتق ومرکب =مشتق مرکب

__شترومرغ =شترمرغ درکلمات پیرزن وپیرمرد صدای کسره برای سهولت در

تلفظّ است وواژه دولفظی است.

با واژه ی مرکب کوتاه شده جمله ی سه جزئی بامفعول است . خدا شناس

باواژه ی مرکب کوتاه شده جمله ی سه جزئی با مسند   است. کمبود =کسی که ...کم بود

4.مشتق مرکب :

ترکیبی ازدو تکواژه آزاد بادست کم یک تکواژه وابسته ی اشتقاقی :

گذرا ساز (مشتق مرکب است )بن فعل + پسوند +بن فعل

مالامال__ اسم + میانوند +اسم

اگر تکواژه ی میان دو تکواژ تکرار لی بیایدمیانوند است .

اگرتکواژ ه ی میان دو تکواژغیر تکراری بیاید اگر باتکواژ اولی معنا دهد پسوند واگربا

دومی معنا دهد پیشوند است.

سراسر  پی درپی    زبان نفهم گذراساز

میان وند    میان وند                 پسوند    پسوند

انواع میان وند : 1)الف:رنگا رند ،سراپا ،رستاخیز ،بنا گوش

2) تا {آزاد قاموسی :دوتا ،سه تا

      {وابسته دستوری :حرف ربط واضافه

     {میان دوکلمه :سرتاسر لب تالب گوش تاگوش

3)ب__دم به دم دربه در عصابه دست

4)صدای کسره (_)=رخت خواب تخت خواب ­_حسب حال _رفت و آمد

5)و__{ربط:آمد وخوابید

        {عطف : علی وحسن

       {میان وند :رفت وآمد

***حرف واو به شرطی میان ونداست که میان دو تکواژ با هردو کلمه معنا بدهد نه با یک تکواژ معنا بدهد .(مرگ ومیر)(سروکار) میان وند نیست .

***مصدر یک واژه ی مشتق مرکب است . او به من کمک کرد __کمک کردن

***جان به در بردن ___مشتق مرکب است .

اعضای بدن انسان اگر با       __  همراه شوند مشتق اند .

***گونه __ساده است           مزدور گناجور دستور ساده اند چون   ور به شکل

اور    شده وخاصیت خود را از دست داده .

نام آواها واژه ی ساده محسوب میشوند .     خش خش             

کلمه سعدی  ساده است .رودکی(ساده) عراقی و فردوسی مشتق است .

امه عده ای معتقدند  رودکی مشتق است .

ان تنها در معنای جمع وند   تصریفی است . در معانی دیگر وند  اشتقاقی است .

جملات چند جزئی :

جمله : قابل تقسیم به نهاد و گزاره است .

                                                            : او آمد

جمله مستقل : چون پیامی کامل دارد

تنها جمله است اما مستقل نیست .   اگر چه او امد

1- ساده (یک فعلی)

جمله مستقل :

2- مرکب (چند فعلی ) از یک حرف ربط + جمله پیرو وابسته تبعی  و غیر اصلی  ویک جمله پایه .هسته .اصلی تشکیل میشود.

ü مثال : ( آن مرد را که نویسنده است)  قبلا جایی دیده ام

                 هسته                             

با :  بهمراه    یا  به وسیله  ≥≥ متمم قیدی

راه تعیین متمم : فعل را به صورت مصدر بکار میبریم .

انواع متمم : 1- اصلی  2- قیدی  3- اسمی        

مصدر + حرف اضافه  متمم : معنی نمی دهد    یا معنی میدهد   : اگر معنی داد  به جای حرف اضافه میتوان حرف اضافه دیگری نهاد   و اگر معنی نداد  به جای حرف اضافه نمیتوان حرفی نهاد.

در صورت جایگزینی با  حرفی دیگر  متمم قیدی است .

در صورت عدم جایگزینی با حرف دیگر متمم اصلی است .

متمم قید  و اسم را جزه نقشهای اصلی حساب نمیکنیم

متمم فعل و اصلی یکی  است .

(نهاد ) کی  از خانه برگشتی ؟ کی ( قید زمان )  کلمات پرسشی هان نقشی دارند

که از آن سوال  میگیرند .

2-جملات سه جزئی گذرا :کلمه گذرا حشو است .

او مطالعه میکند-میکند ( کتاب مفعول محذوف است اما نظر دیگر این که کلمه مطالعه  مفعول است .

او کتاب را مطالعه میکند .

ٍشکوفایی هر فرهنگی  به میزان زیادی به تلاش صاحبان آن فرهنگ بستگی دارد .

نهاد             متمم قیدی         متمم اسم               مفعول    فعل

جمله سه جزئی  با مفعول است .

در زیر نمودار تنها اجزای اصلی قرار میگیرد .

رسیدن : فعلی است که اگر مفهوم معنائی  آن در نظر باشد نه مفهوم  فیزیکی  متمم همراه است .

علی به کمال رسید .                        او به خانه رسید 

        متمم فعل                                                   قید 

*نقش نماها در زیر نمودار قرار نمیگیرند .

نهاد                             گذاره

شکوفایی هر فرهنگ            مفعول                      فعل

                                               بستگی         متمم اسم            دارد

                                              تلاش صاحبان آن فرهنگ

در بین  اجزاه غیر اصلی متمم اسم و بدل  در زیر نمودار واقع میشوند

اما بعد از اجزاه اصلی .

چون مفعول حکم هسته دارد  ابتداء  هسته  سپس متمم اسمک می آید .

 برای تشخیص اینکه  ه     در آخر کلمه واج است  یا نیست . به آن نشانه جمع یا پسوندی می افزاییم :  فرماند   هان       درماند   گان

اگر  ه    تبدیل به  گ  شود  واج نیست .

کلماتی که حرف     ه     اخر آنها  واج است  معمولا  قبل از     ه   یکی از  مصوتهای  بلند    ا   .   او  .   ای    وجود دارد  : شکوه کوه  تشبیه : ماه

*** در قیدها تکیه روی هجای آغازی  است  اکثر در قید های مختص  .

***اگر کلمه ای ( ی )  نکره دارا باشد تکیه روی  هجای ماقبل آخر است .

***در کلمه نمایشنامه نویسی  تکیه بر روی سی  است چون  نمایشنامه نویس  بودن  معنا میدهد .

*** در کلمه دانش آموزی تکیه بر روی مو است ( چون ی    نکره وجود دارد )

*** در کلمه توانایی  تکیه بر روی  یی است.

 *** سرودی  تکیه بر روی  رو  است اگر ی   نکره باشد یا  ی   شناسه باشد  در هر دو حالت تکیه  ما قبل آخر است .

در فعلها بجز  سوم شخص مفرد  تکیه بر روی هجای  ما قبل آخر است .

*** در جملات سه جزیی اسنادی  باید دقت کنیم اگر فعل اسنادی منفی شود  اسنادی است و اگر منفی شده اسنادی نیست : پرند ه پریده است . ( فعل ناگذرا ( ماضی نقلی ))

پرنده زیبا است __ نیست

درزمان آینده خواهد بود یک فعل اسنادی است ونیازی به روش منفی         فعل اسنادی

نیست .

شد  درصورتی که ماقبل آن صفت مفعولی متعدی نیاید فعل اسنادی است .

افسرده شد                             خوانده شد

       فعل اسنادی است                      فعل اسنادی نیست

گشت وگردید اگر قابل جایگزینی با(شد) باشند فعل اسنادی اند.

ازفضل خداوندی هردو عالم روشن گشت.

   متمم اسم             نهاد  مسند  فعل ربطی (اسنادی)

***اگردرجمله ای بین اجزای اصلی جمله فاصله افتاد باید صفت نیز که ازآن جز اصلی

فاصله افتاد به جزه اصلی برگردد.

مثال: مردی دیدم ناتوان   (مردی ناتوان  - مفعول است)

***برنامه ریزی برای پرکردن اوقات فراغت جوانان جامعه (امری )است (ضروری)مسند است.

او    (ازمعلمان مدرسه ی ما)    ست .  متمم

***برای پیدا کردن صفت بیانی ازاین روش کمک می گیریم موصوف رابا   ی  نکره می آوریم.درآخر ترکیب یک فعل ابطی می گذاریم

3.جملات 4جزیی به کتابی خریدم .

وابسته ها : کتاب را چند خریده ای ؟ کتاب را چند تومان خریده ای

در جمله ی کتاب را چند خریدهای ؟ کلمه ی چند قید است چون در جواب می توانیم یک کلمه قید بکار ببریم ___  کتاب را رایگان خریده ام .

در جمله بالا چند از نظر نوع ضمیر پرسشی و از نظر نقش قید پرسشی است .

*** کلمات هر کدام ، هر که   یک واژه محسوب می شوند یک واژه ی مرکب .

لباس همه بچه ها _______ لباس همه ی بچه ها

      صفت مبهم                      ضمیر مبهم

این همه خانه _________ این همه خانه ( حروف ه پایانی و واو در کلمه واج حساب نمی شوند )

در کلمه ی قند شکن حرف د در واج حساب می شود چون قابل تلفظ است ولی در کلمه ی قند دان واج د اول نمی توان در واج ها حساب کرد .

در یک گروه اسمی یاید از هسته به نزدیکترین وابسته نمودار رسم کرد .

اره یک تابست یک واژه ی غیر ساده داریم ( چهارده )

اگر واو بین اعداد طبیعی بیایند مشتق مرکبند .اگر  واو بین دو عدد بیاید که یک طبقه یکسان باشند دیگر مشتق مرکب نیستند .     چهل و پنجاه

هفت خوان یک واژه ی مرکب است . چهار راه ( یعنی جایی در خیابان ) چهار راه( یعنی چهار عدد راه ) ( ساده غیرساده )

در شمارش واج های یک کلمه اگر فرایند واجی کاهش باشد باید مبنا بر نوشتار باشد .

شیر افکن ______ ش / ی/ ر/ء/ َ_/ ف/ک/ت/ن/

واو معدوله ( خواهر و ... ) به همان صورت گفتاری واج گزاری می کنبم .

علاوه بر کاهش فرایند واجی افزایش یا ادغام نیز باید صورت نوشتاری در نظر گرفت .

دست بند(نوشتاری ) دست ، بند  مانند : زیاتر ____ زیاد تر

اگر چه همراه با کلمه ی بیاید که مشخص نکند از چه تعجب کرده : در اینجاه نقش چه قید تعجب است .

ی در اخر کلمه ای که مورد تعجب است ( ی ) تعجب است ____ چه گل سرخی !

می توان در کلاس ان را ی نکره گرفت .

*** ساخت صفت عالی : صفت عادی + ترین = برترین بهرزین

بر کاربرد دارد = برامد                 به نیز کاربرد دارد = بهداری .

*** اخرین صفت شمارشی نوع یک است .

نخستین و اولین هم مشتق هستند     اول + ین (-َ مین )

در عبارت ظهر هفتمین روز                این شکل است هفتمین وابسته وابسته است

*** اگر ترکیب اضافی مقلوب شود دیگر یک واژه است : جانباز

دیگر روز  - گلاب آبلیمو

*** کلام امام علی (ع)      امام : وابسته ی وابسته است .

عبارت خالو حسین یک واژه ی مرکب است __در عبارت آقا حسین ( شاخص است )

و عده ای معتقد ند . حسین آقا است ( بدل ) .و عدهای معتقدند علی اقا خود یک واژه ی مرکب است . ستوان یکم احمدی (شاخص ) / ستوان یکم احمدی

                                                    هسته   پسین  بدل

نقش های اصلی : نهاد ، مفعول ، مسند ، فعل ، متمم اجباری دارد

نقش عای غیر اصلی : قید ، منادا ؛ تکرار ، معطوف ، بدل

نقش های گروه ساز : صفت ، مضاف الیه

*** نکته : معطوف بستگی دارد که به چه معتوف شده اگر به قید معتوف شده غیر اصلی و اگر به نهاد یا یکی از نقش های اصلی معطوف شود جزه نقش اصلی است .

*** علامت های جمع : ها ان ات ون ین

لغت ها =  لغات             درختان = اصطلاحات

*** نکات جمع مکسر است و جمع های مکسر یک تکواژ ه بیشتر نیستند .

*** ات    عربی به دو شرط به کلمه ای فارسی اضافه نمی شود :   1)

کلمه مشتق باشد 2 ) کلمه در اغاز یکی از حروف ( پ چ ژ گ ) دارا باشد

گذارشات پیشنهادات نما یشات 3) کلماتی که ما ریشه ی آنها رانمی دانیم ونمی دانیم عربی هست یا فارسی

مانند زبان جان آشنا من تو او - ... سفارش (این کلمه ساده است )

***تشخیص صفت بیانی :1)کسره ی نقش نما را ،رابه مصوت  بلند ای تبدیل کنیم :کتاب      ی زیبا 2)درپایان ترکیب است بیاوریم  . کتاب زیبا است .

***همه ی این بازیکنان  تیم سر بلند پیروز ما

 

دلسوزی آن مکارترین سوداگران ___ نشا نه ی جمع نمدار پیکانی نمی خواهد

 

روش کار این چند جور اسباب بازی بچهگانه 

 

خانواده ی   هر دو شهید     شاهد سرزمین    من

 

نوعی آهو ____ نوع آهویی

هسته  مضاف الیه      هسته   مضاف الیه

وابسته های وابسته : 1) ممیز         عدد + ممیز + هسته

انواع ممیز : 1 ) قابل حذف : مانند ممیز های وزن و اندازه  چیزی بر معها می افزایند

2 ) ممیز های که جزه ی بر معنه نمی افزایند مانند تعداد : دو تا بچه

                            هفت مترو نیم ( متر به قرینه حذف شده )

هفت متر و نیم پارچه     کلماتی مانند نوع ، چند ، جو ، تار می توانند ممیز واقع شوند .

 

عبارت هر نوع حیوان                    چند نوع حیوان

 

صفت های مبهم نیز مفهوم عددی دارند .

2) صفت صفت : هسته +صفت +صفت ______ تعدد صفت

لباس  آبی گران قیمت ( بحث تعدد صفت با بحث صفت  صفت متفاوت است )

لباس آبی آسمانی _________ صفت صفت

لباس او به رنگ آبی آسمانی است ________ صفت صفت

رنگ لباس او آبی آسمانی (صفت صفت نداریم  )

3) مضاف الیه مضاف الیه : هسته +مضاف الیه  او +مضاف الیه ( تعدد اضافه )

دیوار    ٍ باغ       و      خانه 

هسته +مضاف الیه +مضاف الیه                کتاب برادر علی

در تتابع اضافه صفت و مضاف الیه هم می آید .تتابع اضافه وابسته وابسته است .

کتاب تاریخ علی  _تتابع اضافه است این جا وابسته وابسته  نداریم .

دیوار  باغ  خا نه ( هسته م 1 م1)

4) صفت مضاف الیه : هسته + صفت پیشین  +مضاف الیه

جلد این کتاب

شش دستگا ه دوربین فیلم برداری نو

 

5) قید صفت :هسته  + ِ       واژه +صفت

                                


ادامه مطلب
[ چهارشنبه هجدهم دی 1392 ] [ 22:1 ] [ Mr ]
Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin-top:0in; mso-para-margin-right:0in; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0in; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

 

تأملی بر آرایه کنایه

چکیده:

یکی از عواملی که شاعر یا نویسنده با به کارگیری آن میتواند نقش خیالانگیزی را در اثر خویش به کمال برساند، کنایه است. کنایه یکی از صورتهای بیان پوشیده و اسلوب هنری در گفتار است. جایی که شاعر یا نویسنده نیازی نمیبیند که مطلب را آشکار و واضح بیان کند، از زبان کنایه کمک میگیرد و با اندک بهرهگیری از عناصر جنبی، بیشترین معنی را به کلمه میدهد و بیشترین قدرت القا را به زبان میبخشد. آرایة کنایه در کتابهای دورة متوسطه بسیار سطحی و مبتدی معرفی شده است. از این رو این مقاله بر آن است که آرایة کنایه را از دیدگاههای مختلف بررسی کند و نگاهی جامعتر بدان اندازد. در این بررسی سعی شده است برای انواع کنایه، مصادیقی از اشعار بزرگان ادب فارسی ارائه شود و همراه با شواهد کافی، بحث گسترش یابد.

 

کلیدواژهها: کنایه، انواع کنایه، خاستگاه کنایه، ساختار دستوری کنایه


مقدمه :

از جمله آرایههای مهم و قابل طرح در هنرهای ادبی صنعت کنایه است. درواقع، شعر و نثر نیز مانند هنرهای دیگری برای برقراری ارتباط با مخاطبان خود، نیازمند فنون و ابزارهایی هستند که یکی از آنها کنایه نام دارد. کنایه در موارد بسیاری به مجاز و خصوصاً استعارة مرکب شباهت دارد و این شباهت به اندازهای است که با وجود تعریفهای مشخص و محدودههای خاصی که کنایه و استعاره در آن قرار دارند، باز هم بین خواص و استادان بزرگ ادبیات در این مورد اختلاف نظر وجود دارد. از این رو کنایه جای بحث بسیار دارد و از آنجا که در کتاب آرایههای ادبی تعریفی بسیار کوتاه و گذرا از آن شده است، ضرورت آشنایی با این آرایه، شناخت انواع آن و وجوه شباهت آن با مجاز و استعاره بیش از پیش احساس میشود.

کنایه: «کنایه در لغت به معنی پوشیده سخن گفتن است و در اصطلاح سخنی است که دارای دو معنی نزدیک و دور باشد، بنابراین، اگر گوینده جملهای را چنان به کار برد که ذهن شنونده از معنی نزدیک به معنی دور منتقل گردد، از کنایه استفاده کرده است؛ مانند: دست درازی که کنایه از تجاوز و طمعکاری به مال دیگران است.» (همایی، 1374: 255) درواقع «بسیاری از معانی را اگر به صورت عادی بیان کنیم، لذتبخش نیست و گاه مستهجن و زشت به نظر میرسد اما از طریق کنایه میتوان آن را به روشی دلنشین و مؤثر بیان کرد» (شفیعی کدکنی، 1385: 141). تعریفهای قدیم و جدید از کنایه تقریباً یکساناند اما بعضی کلیترند که جای انگشت نهادن بر آنها نیست و بعضی به جزئیات هم توجه کردهاند؛ مانند سیروس شمیسا که میگوید: «کنایه عبارت یا جملهای است» (شمیسا، 1373: 226) که این تعریف خالی از ایراد نیست؛ زیرا کنایه فقط جمله و عبارت نیست بلکه به صورت لفظ مفرد (= یک واژهای) یا مرکب (ترکیب وصفی یا اضافی) نیز ظاهر میشود.

فرق کنایه با مجاز: «اول اینکه کنایه تضاد و منافاتی با حقیقت ندارد و هیچ موردی نیست از اینکه در تعبیر «طویل النجاد» واقعاً منظور بلندی شمشیر باشد اما در مجاز چنین نیست؛ مثلاً در «رعینا الغیث» نمیتوانیم معنی حقیقی را بپذیریم؛ زیرا باران قابل چرا و چریدن نیست. دوم اینکه در کنایه گفتار براساس انتقال از لازم به ملزوم است ولی در مجاز انتقال از ملزوم به لازم است.» (شفیعی کدکنی، 1385: 142)

فرق کنایه با استعارة مرکب: «فرق کنایه و استعارة مرکب این است که استعارة مرکب مجاز است؛ بنابراین در جمله، قرینة صارفهای وجود دارد که به خواننده میگوید جمله در معنی اصلی خود به کار نرفته است، مانند «تکیه بر آب زدن» که امری معمول است اما در کنایة قرینة صارفهای که بر معنای ثانوی دلالت داشته باشد وجود ندارد. عدم توجه به این مطلب یعنی وجود نداشتن قرینه و امکان حمل آن بر معنای ظاهری سبب شده است که در کتب سنتی بسیاری از استعارههای مرکب را کنایه ذکر کنند.» (شمیسا، 1385: 289)

فرق کنایة مرکب با استعارة تمثیل: در استعارة تمثیل، علاقه میان ظاهر سخن و معنای پوشیده آن شباهت است. به عبارت دیگر: «جملة گفته شده، مشبه به یا مستعار منه است و معنای پوشیده و مورد نظر، مشبه یا مستعارله میباشد. در استعارة تمثیل، معنای ظاهری چندان مورد قبول نیست اما در کنایة مرکب، شباهتی میان ظاهر سخن (مکنی به) و معنای پوشیده آن (مکنی عنه) وجود ندارد. همچنین، معنای ظاهری آن مانند معنای پوشیدة آن پذیرفتنی است. استعارة تمثیلی مانند: «تیر از کمان چو رفت نیاید به شست باز» و کنایة مرکب مانند: «انگشت به دندان گرفتن» (نوروزی، 1376: 497)

 

کنایه از حیث دلالت مکنیٌ به، به مکنی عنه:

1. کنایه از موصوف (اسم): «کنایه از موصوف آن است که یک یا چند صفت یا لقب از موصوفی را بگویند و خود آن موصوف را اراده کنند؛ مثلاً به جای نام خدا بگویند «بینشان» یا به جای شهر مکه بگویند «ام القری». بینشان صفت خدا و امالقری، لقب شهر مکه است.» (نوروزی، 1376: 499) یا ترکیب «پنج نوبت زن شریعت» از صفات «پیامبر اکرم (ص)» در بیت:

پنج نوبت زن شریعت پاک

چاربالش نِهِ ولایت خاک (هفت پیکر، 1383، 6)

2. کنایه از صفت، «در این نوع کنایه، مکنی به، صفتی است که باید از آن متوجه صفت دیگری (مکنی عنه) شد؛ مثلاً از سیه گلیم، بدبخت و از سیه کاسه، کثیف و بخیل را میتوان فهمید.» (شمیسا، 1373: 276) یا مانند: عبارت «نرم گردن» کنایه از «مطیع و فرمانبردار» در بیت:

دو شخص ایمناند تو کایی به جوش

یکی نرم گردن، یکی سفته گوش (شرفنامه، 1381: 63)

3. کنایه از فعل: این نوع کنایه از رایجترین نوع آن است که در آن «فعل یا مصدری یا جملهای (مکنی به) در معنای فعل یا مصدر یا جملهای دیگر (مکنی عنه) به کار رفته باشد؛ مثلاً دست کفچه کردن که کنایه از گدایی کردن است.» (شمیسا، 1385: 276) یا عبارت «دل از کف رفتن» کنایه از «عاشق شدن» در بیت:

مرا عمرها دل زکف رفته بود

 

بر این شخص و جان بر وی آشفته بود (بوستان، 1359: 157)

 

کنایه به لحاظ انتقال معنای مقصود:

1. کنایة قریب: «کنایة قریب آن است که پی بردن از معنای ظاهر به معنای پوشیده آن به آسانی و بدون واسطه یا حداکثر با یک واسطه، ممکن باشد؛ مثلاً بر سماط کسی نشستن کنایه از مهمان کسی شدن است...» (نوروزی، 1376: 505) یا عبارت: «چاه برای دیگران کندن» کنایه از «خدعه و مکر به کار بردن» در بیت:

وان چَه از بهر دیگران کندن

خویشتن را در آن چه افکندن (هفت پیکر، 1383: 210)

2. کنایة بعید: کنایة بعید آن است که انتقال از معنای ظاهر به معنای پوشیدة آن به آسانی صورت نگیرد و البته فهم کنایه آسان نیست: «در کنایة بعید، شنونده باید چندین واسطه را پشت سر بگذارد تا از «مکنی به» به «مکنی عنه» برسد، مانند: کثیرالرماد  f بسیار خاکستر f که کنایه از مهماننواز است.» (میرزانیا، 1382: 889) یا ترکیب «سنگ بر طاس زدن» کنایه از «نابود کردن» در بیت:

سیهپوش چترش چو عباسیان

زده سنگ بر طاس و بر طاسیان (شرفنامه، 1381، 476)

 

انواع کنایه به لحاظ وضوح و خفا:

1. تلویح: «تلویح در لغت به معنای اشاره کردن به چیزی است از دور و در اصطلاح کنایهای است که انتقال از ملزوم به لازم نیاز به واسطههای زیادی داشته باشد؛ مانند بستن سر کیسه به بندگندنا، یا کثیرالرماد و مهزول الفصیل.» (رجایی، 1372: 332) یا ترکیب «فقع گشایی» در معنی «تکبر» در بیت:

حوضهای دارد آسمان یخ بند

 

چند از این یخ فقع گشایی؟ چند؟ (هفت پیکر، 1383، 358)

2. ایما: «ایما در لغت به معنی اشاره کردن و در اصطلاح، کنایهای است که واسطههایش کم است، ربط بین معنی اول و دوم آشکار میباشد و بهطور کلی رایجترین نوع کنایه است؛ مانند: رخت بر بستن = سفر کردن، پخته خوار= تنبل» (شمیسا، 280: 1385) یا عبارت «چشم داشتن» کنایه از «انتظار داشتن» در بیت:

اگر بد کنی چشم نیکی مدار

که هرگز نیارد گز، انگور، بار (بوستان، 1359: 63)

3. رمز: رمز در لغت به معنی راز، سرّ، نشانه و مانند آن به کار رفته و در علم بیان کنایهای است که واسطهها در آن اندک و فهم معنای کنایی آن بسیار دشوار است. بنابراین «این نوع کنایه را در مقابل تلویح، که نوع «بعید» است، کنایة خفی خواندهاید؛ مانند عریض القفا که کنایه از آدم ابله است.» (جواهر البلاغه، 1385: 35) یا عبارت «کبک شکستن» کنایه از «راز دل پنهان داشتن» در بیت:

چو بشکست کبک دری را عقاب

 

ملک کبک بشکست و آمد به تاب (شرفنامه، 1381: 143)

4. تعریض: تعریض یا گوشه زدن، کنایهای است که بدون ذکر مخاطب و به منظور سرزنش یا تمسخر و غیره آورده میشود و در زبان و ادبیات فارسی رواج زیادی دارد؛ مثلاً اگر به کسی که از او تقاضای کمک داریم بگوییم: «دوست آن باشد که گیرد دست دوست/ در پریشان حالی و درماندگی» دربارة او تعریض به کار بردهایم. گاهی تعریض به صورت ذکر صفات متضاد کسی صورت میگیرد؛ مثلاً به طنز و مسخره «زنگی» را «کافور» و «ظالم» را «عادل» بنامیم. «در محاورات مردم تعریض اغلب با استفاده از مثلها بر زبان جاری میشود و طعمی تلخ و گزنده دارد. چنانکه کسی در غیبت بزرگی سخن ناشایست گوید و برای جلوگیری از ادامة بحث این بیت سعدی را بخوانند:

بزرگش نخوانند اهل خرد

که نام بزرگان به زشتی برد»

(ثروتیان، 1369: 106)

خاستگاه کنایه: پدیدآوران کنایهها بیشتر مردمان بودهاند تا سخنوران و درواقع «کنایهها، رسم و راهها و ویژگیهای مردمی دیگر را در خود باز تابیده یا نهفته میدارند. از این روی گاه چون پیشینه و خاستگاه کنایه از میان رفته و فراموش شده است، یافتن پیوند در میان لازم و ملزوم آسان نیست. کنایههایی چون دندانگرد = آزمند و گرانفروش، ناخن خشک = تنگچشم و فرومایه، که در قلمرو زبان کاربرد دارند، از اینگونهاند.» (کزازی، 1368: 172)

زمینة فرهنگی کنایه: «کنایه در اصل بین دو نفر یا دو گروه به وجود میآید و اندک اندک در میان گروههای دیگر جامعه رواج مییابد. به هر حال، در فرهنگ هر ملتی کنایههای خاصی است که دریافت مدلول آنها در گرو آشنایی با فرهنگ آن افراد یا آشنایی با زمینه و علت پیدایش آن کنایههاست.» (شمیسا، 1385: 286-285)

کنایه در قلمرو زبان: کنایه علاوه بر متون ادبی در زبان عادی نیز فراوان به کار میرود. بسیاری از تعارفات ما به صورت کنایه است؛ از قبیل: «آفتاب از کدام سمت تابیده؟» یعنی چه اتفاق خارقالعادهای افتاد که شما به منزل ما آمدید. بعضی از ضربالمثلها ممکن است کنایه باشند؛ مانند: دست ما کوتاه و خرما بر نخیل، که کنایه از عدم دسترسی است.

 

کنایههای امروزی

1. کنایههای عامیانه: کلمات پدیدآورندة بعضی کنایهها، کوچه بازاری و عامیانهاند. این نوع کنایه را در متون ادبی کمتر میتوان یافت؛ مانند: «زیر پای کسی نشستن» کنایه از «تحریک کردن او به کاری»، «چاقو برای کسی دسته کردن» کنایه از «دردسر درست کردن.»

 

2. کنایههای نوین: «امروزه وقتی سخن از روی خوش نشان دادن باشد، از عبارتی مثل چراغ سبز نشان دادن استفاده میشود و اگر منع و بازداشتن در کار باشد، «وضعیت قرمز»، «چراغ قرمز شدن» و امثال آنها سخن گفته میشود؛ کنایههایی چون «سه شده است» و «همه را برق میگیرد» از اینگونهاند. » (همایی، 1370: 900)

ساختار دستوری کنایه: «کنایههای فارسی ساختار دستوری متفاوتی دارند؛ گاهی در یک واژة ساده چون اسم یا صفت آشکار میشوند؛ مثل زر و سیم کنایه از پول نقد و گاهی در یک واژة مرکب مانند لامکان و بینشان که کنایه از خداوند بزرگاند؛ مانند خدا لامکان است، خدا بینشان است.» (میرزانیا، 1382: 920)

 

انواع کنایه از نظر تعداد واژهها

1. کنایة تکواژهای: «مانند «فردا» کنایه از آخرت یا واژة «پیاده» در معنی عاجز و ناتوان.» (میرزانیا، 1382: 920)

2. کنایة دو واژهای: «مانند معده انبار = پرخوار، اسب افکن = شجاع، زمرد خام = سبز.» (همان: 921)

3. کنایة سه واژهای: «پای در زنجیر= زندانی، به باد رفتن= نیست و نابود شدن،» (همان: 922)

4. کنایة چندواژهای: «از زمین تا آسمان = همه جا، باد در دست داشتن = تهی دست و بیچیز شدن.» (همان: 923)

5. کنایه به صورت جمله، مصراع، بیت، عبارت: مانند «آنچه از او برگ و نوایی طرب است» در شعر انوری که کنایه از می و شراب است:

«برگریزان به همه حال فرو باید ریخت

به قدح آنچه از او برگ و نوایی طرب است»

6. کنایههای شبهجمله: «یا الله»

1. کنایه از ختم جلسه و هنگامی که حاضران جلسهای را ترک میکنند.

2. کنایه از وارد شدن نامحرم به منزل و برای آگاه شدن اهل خانه.

3. کنایه از ابراز خوشحالی از دیدن دوستان و آشنایان. (میرزانیا، 1382: 925)

 

کنایههای ویژه

«کنایاتی هستند که هنگام مطالعه و تحقیق در یک کتاب با آن برخورد میکنیم اما آنها را کمتر میتوانیم در کتابهای لغت یا حتی فرهنگهای کنایی و بلاغی ببینیم؛ مگر در شرح لغات و مشکلات اختصاصی کتاب.» (میرزانیا، 1382: 1007). به عبارت دیگر، بعضی واژهها و عبارتها درون یک متن بک معنای کنایی دارند ولی در جایی دیگر ممکن است چنین معنایی نداشته باشند؛ مانند: ترکیب «شکر ریختن در شربت از لب» به معنی «چاشنی کردن» در بیت:

عروسان دز شربت آمیختند

دران شربت از لب شکر ریختند (شرفنامه، 1381: 330)

 

نتیجهگیری

کاربرد وسیع انواع کنایه در اثر یک شاعر یا نویسنده، از یک سو موجب خلق معانی تازه میشود و از سوی دیگر بیشترین قدرت القا را به زبان میبخشد. شاعر یا نویسنده با اندک بهرهگیری از عناصر جنبی، بیشترین معنی را به کلمه میدهد و این ویژگی، ضمن آنکه نشاندهندة وسعت آگاهی شاعر است، همواره نهایت التذاذ ادبی را نیز برای خواننده به همراه دارد.

 

[ چهارشنبه هجدهم دی 1392 ] [ 22:22 ] [ Mr ]
Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

محمد ابراهیم صفا

محمدابراهیم صفا فرزند ناظر صفر چترالی درسال 1281 ه . ش درشهر کابل دیده به جهان گشود. علوم روزگار را نزد استادان مجرب خود آموخت. زبان انگلسی و اردو را رانیز یاد گرفت ومدتی به حیث اتشة مطبوعاتی افغانستان در کراچی مشغول ایفای وظیفه بود و در این مدت کتب زیادی را هم تألیف و ترجمه نمود. بالاخره در ماه جدی سال 1259 ه . ش چشم از جهان فروبست.اشعار صفا اکثرا در مضامین تعلیمی وعرفانی می باشد.استفاده از واژه هایی چون میخانه، شیخ، ساغر، رند، توبه، گیسو و نگار در سروده های صفا نشان می دهد که صفا نسبت به زمان خود آشنایی کاملی داشته است واز این جهت اشعار وی  درسیر طبیعی شعر آن دوران قرار دارد.

میخانه

باز شب جانب میخانه گذاری کردم

شیخ داندکه پس از توبه چه کاری کردم

زندگی بادل افسرده نمی شد رنگین

ازگل داغ درین صحنه بهاری کردم

تا مگر باد ز افتادگیم بردارد

خویشتن را ز تپش مشت غباری کردم

گوهر آنجا که که به کف از دل دریا آید

چه به دست آرم اگر جا به کناری کردم

هوشیاری و صد اندیشه و بایک ساغر

من ازین وسوسه رندانه فراری کردم

پیچ وتابم چقدر داد فلک تا به مراد

دست درحلقه گیسوی نگاری کردم

باتو دلمرده صفا گر سخن از داغ زدم

این چراغیست که روشن به مزاری کردم

 

[ چهارشنبه هجدهم دی 1392 ] [ 22:16 ] [ Mr ]
Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

محمد كاظم كاظمي شاعر نويسنده و محقق و پژوهشگر در زمينه ادبيات مي باشد.

اين نويسنده در سال 1346  در هرات بدنيا آمد. تحصيلات را تا بخشي در كابل دنبال كرد و پس از آن به ايران مهاجرت كرده و در رشته انجينيري ساختمان تحصيلاتش را به پايان رساند.

آقاي كاظم كاظمي سالهاست كه در زمينه شعر و ادبيات و پژوهش در زمينه زبان دري ، فارسي ، تاجيكي مشغولند.

از اين نويسنده مجموعه شعر پر طرفداري بنام پياده آمده بودم پياده خواهم رفت

،مجموعه آموزشي شعر بنام روزنه ، هم زباني و بي زباني... ودهها شعر و مقاله ديگر بطور پراكنده در مجلات به چاپ رسيده است.

نمونه هاي شعري از اين نويسنده:

بازگشت

غروب در نفس گرم جاده خواهم رفت‌

پياده آمده‌بودم‌، پياده خواهم رفت‌

طلسم غربتم امشب شكسته خواهدشد

و سفره‌اي كه تهي‌بود، بسته خواهدشد

و در حوالي شبهاي عيد، همسايه‌!

صداي گريه نخواهي شنيد، همسايه‌!

همان غريبه كه قلك نداشت‌، خواهدرفت‌

و كودكي كه عروسك نداشت‌، خواهدرفت‌

q

منم تمام افق را به رنج گرديده‌،

منم كه هر كه مرا ديده‌، در گذر ديده‌

منم كه ناني اگر داشتم‌، از آجر بود

و سفره‌ام ـ كه نبود ـ از گرسنگي پر بود

به هرچه آينه‌، تصويري از شكست من است‌

به سنگ‌سنگ بناها، نشان دست من است‌

اگر به لطف و اگر قهر، مي‌شناسندم‌

تمام مردم اين شهر، مي‌شناسندم‌

من ايستادم‌، اگر پشت آسمان خم شد

نماز خواندم‌، اگر دهر ابن‌ملجم شد

q

طلسم غربتم امشب شكسته خواهدشد

و سفره‌ام كه تهي بود، بسته خواهد شد

غروب در نفس گرم جاده خواهم‌رفت‌

پياده آمده‌بودم‌، پياده خواهم‌رفت‌

q

چگونه بازنگردم‌، كه سنگرم آنجاست‌

چگونه‌؟ آه‌، مزار برادرم آنجاست‌

چگونه باز نگردم كه مسجد و محراب‌

و تيغ‌، منتظر بوسه بر سرم آنجاست‌

اقامه بود و اذان بود آنچه اينجا بود

قيام‌بستن و الله اكبرم آنجاست‌

شكسته‌بالي‌ام اينجا شكست طاقت نيست‌

كرانه‌اي كه در آن خوب مي‌پرم‌، آنجاست‌

مگير خرده كه يك پا و يك عصا دارم‌

مگير خرده‌، كه آن پاي ديگرم آنجاست‌

q

شكسته مي‌گذرم امشب از كنار شما

و شرمسارم از الطاف بي‌شمار شما

من از سكوت شب سردتان خبر دارم‌

شهيد داده‌ام‌، از دردتان خبر دارم‌

تو هم به‌سان من از يك ستاره سر ديدي‌

پدر نديدي و خاكستر پدر ديدي‌

تويي كه كوچة غربت سپرده‌اي با من‌

و نعش سوخته بر شانه برده‌اي با من‌

تو زخم ديدي اگر تازيانه من خوردم‌

تو سنگ خوردي اگر آب و دانه من خوردم‌

q

اگرچه مزرع ما دانه‌هاي جو هم داشت‌

و چند بتة مستوجب درو هم داشت‌

اگرچه تلخ شد آرامش هميشةتان‌

اگرچه كودك من سنگ زد به شيشة تان‌

اگرچه متهم جرم مستند بودم‌

اگرچه لايق سنگيني لحد بودم‌

دم سفر مپسنديد نااميد مرا

ولو دروغ‌، عزيزان‌! بحل كنيد مرا

تمام آنچه ندارم‌، نهاده خواهم‌رفت‌

پياده آمده‌بودم‌، پياده خواهم‌رفت‌

به اين امام قسم‌، چيز ديگري نبرم‌

به‌جز غبار حرم‌، چيز ديگري نبرم‌

خدا زياد كند اجر دين و دنياتان‌

و مستجاب شود باقي دعاهاتان‌

هميشه قلك فرزندهايتان پر باد

و نان دشمنتان ـ هر كه هست ـ آجر باد

مشهد ـ 27 / 1 / 1370

××××××××××

شطرنج

 

اين پياده می شود،آن وزير می شود

صفحه چيده می شود،داروگير می شود

اين يكی فدای شاه،آن يكی فدای رخ

درپيادگان چه زود مرگ ومير می شود

فيل كج روی كند،اين سرشت فيلهاست

كج روی در اين مقام  دلپذير می شود

اسب خيز می زند،جست وخيز كار اوست

جست وخيز اگر نكرد،دستگير می شود

آن پياده ضعيف راست راست می رود

كج اگر كه می خورد،ناگزير می شود

هر كه ناگزير شد،نان كج بر او حلال

اين پياده قانع است،زود سير می شود

آن وزير می كشد،آن وزير می خورد

خورد و برد او چه زود چشمگير می شود

ناگهان كنار شاه خانه بند می شود

زير پای فيل ،پهن، چون خمير می شود

 

آن پياده ضعيف عا قبت رسيده است

هر چه خواست می شود،گر چه دير می شود

اين پياده، آن وزير...انتهای بازی است

اين وزير می شود،آن به زير می شود

 


ادامه مطلب
[ چهارشنبه هجدهم دی 1392 ] [ 22:15 ] [ Mr ]
Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

منابع آزمون دکتری ادبیات

معانی: دکتر شمیسا. احمد کامل نژاد. اشرف زاده و علوی مقدم(سمت) . کزازی

بیان: شمیسا. احمد کامل نژاد. اشرف زاده و علوی مقدم(سمت) کزازی

بدیع: شمیسا. احمد کامل نژاد. کزازی

بدیع از دیدگاه زیباشناسی: دکتر وحیدیان

صناعات ادبی: فنون و صناعات ادبی :همایی

معالم البلاغه: دکتر رجایی(دانشگاه شیراز) جواهر البلاغه:ترجمه هم شده است

هنجار گفتار؟

آیین سخن:صفا

روش گفتار: ؟

آرایه ادبی(دبیرستان)

دستور:

دستور:خیام پور دستور زبان فارسی: وحیدیان(سمت) دستور :انوری گیوی

انتشارات فاطمی ۲ جلد دستور زبان (پنج استاد) دستور زبان فارسی و دستورتاریخی زبان فارسی:خانلری توصیف ساختمان دستور زبان فارسی(باطنی)

تاریخ ادبیات:

گزیده تاریخ ادبیات ایران. دکتر ترابی

مختصری در تاریخ تحول نظم و نثر پارسی: صفا(ققنوس)

مرجع شناسی:

غلامرضا ستوده(سمت) نورالله مرادی (فرهنگ معاصر)

سبک شناسی:

بهار۳ جلد شمیسا ۲جلد نثر و نظم

عروض و قافیه

عروض و قافیه: وحیدیان(نشر دانشگاهی) دکتر شمیسا شاه حسینی

فرهنگ عروضی شمیسا کامل احمد نژاد

عربی:

قرآن(معنی و تجزیه ترکیب) نهج البلاغه( معنی و تجزیه و ترکیب) دکتر شهیدی فیض الاسلام آیتی گزیده آن از دکتر محمد مهدی جعفری یا آموزش نهج البلاغه.. از همین مولف– ترجمه مبشر زاده

اشعار عربی مرزبان نامه. کلیله . گلستان(توضیحات) جهانگشا. مبادی العربیه۴جلد. با توضیح و شرح حسینی - نحو برای دانشجو و صرف برای دانشجو دکتر رادمنش جوارهر الادب :احمد هاشمی. معجم الاعراب القرآن الکریم: طنطاوی

مجانی الحدیثه. تجزیه و ترکیب قرآن ( قم) (ده سوره)

زبان انگلیسی:

تاریخ ادبیات ادوارد براون دایره المعارف اسلام تاریخ ادبیات آریان پور

ادبیات فارسی از عصر جامی تا روزگار ما:شفیعی کدکنی. ترجمه حجت الله اصیل

گرامر در حد تافل

English for the students of humanities (انتشارات سمت)

متون نظم:

۱- شاهنامه: کزازی . انتشارات سمت جوینی.۳جلد دانشگاه تهران

حماسه رستم واسفندیار :جوینی غمنامه رستم و سهراب :شعار. انوری

۲- مثنوی: شرح مثنوی شریف۳جلد :فروزانفر(دفتر اول)

شرح مثنوی شریف:سید جعفر شهیدی( انتشارات علمی و فرهنگی) ۱۰جلد

شرح مثنوی : کریم زمانی(انتشارات اطلاعات) ۶ جلد

۳- بوستان: شرح دکتر غلامحسین یوسفی شرح دکتر انزابی نژاد و قره بگلو

۴- منطق الطیر:شفیعی کدکنی(سخن) انزابی نژاد و قره بگلو

صادق گوهرین (انتشارات علمی و فرهنگی) اشرف زاده(انتشارات اساطیر)

تصحیح و شرح کاظم دزفولیان(طلایه) فرهنگ نوادر لغات و تعبیرات عطار :اشرف زاده

۵- حافظ: حافظ نامه : بهاء الدین خرمشاهی حافظ: خطیب رهبر (سفی علیشاه)

فرهنگ اشعار حافظ: احمد علی رجایی (انتشارات علمی)

۶- حدیقه:تعلیقات حدیقه: مدرس رضوی(انتشارات علمی) آب آتش فروز :اشرف زاده

گزیده حدیقه: راشد محصل (انتشارات جامی)

۷- مخزن الاسرار: بهروز ثروتیان . برات زنجانی پرده سحر سحری:انزابی نژاد

۸- دیوان ناصرخسرو: تحلیل اشعار ناصر خسرو:مهدی محقق (دانشگاه تهران)

سی قصیده: مهدی محقق . شرح کامل دیوان ناصر خسرو: دکتر شعار و کامل نژاد

۹- دیوان مسعود سعد:گزیده لسان(انتشارات علمی و فرهنگی) گزیده اشرف زاده

(انتشارات اساطیر) گزیده : توفیق سبحانی

۱۰- دیوان خاقانی: شرح دشواریهای خاقانی۲جلد. رخسار صبح:کزازی(نشر مرکز)

بزم دیرینه عروس: معصومه معدن کن گزیده عباس ماهیار گزیده های سجادی

سوزن عیسی: سجادی

۱۱- دیوان صائب: بانو کریمی(زوار) گزیده موئتمن گزیده : محمد قهرمان

متون نثر:

۱- تاریخ بیهقی: خطیب رهبر۳ج (مهتاب) دیبای خسروانی: یاحقی و سیدی

۲-گلستان سعدی:غلام حسین یوسفی.(انتشارات خوارزمی) خزائلی

۳- کشف المحجوب: انتشارات طهوری با مقدمه قاسم انصاری گزیده محمود عابدی

۴- جهانگشای جوینی: گزیده شعار(قطره) شرح مشکلات جهانگشا:احمد خاتمی

شرح انزابی نژاد(درحال انتشار)

۵- مرصادالعباد: محمد امین ریاحی. گزیده انزابی نژاد

۶- چهار مقاله: به سعی علامه قزوینی. محمد معین انزابی نژاد

۷- کلیله و دمنه: مجتبی مینوی(دانشگاه تهران ) گزیده انزابی نژاد(جامی)

گزیده خطیب رهبر گزیده پیام نور در دو جلد همراه باچهار مقاله

۸- سفرنامه : ناصر خسرو به کوشش نادر وزین پور(امیر کبیر) دبیر سیاقی

۹- مرزبان نامه: خطیب رهبر( انتشارات صفی علیشاه)

منابع کمکی:

معیار الاشعار: فرهنگ اصطلاحات عرفانی:سجادی شرح ابن عقیل

داستان داستانها شرح مشکلات دیوان انوری و مفلس کیمیا فروش

گلشن راز.. مسعود سعد: اشرف زاده و توفیق سبحانی

غزلیات شمس: شفیعی کشف الاسرار: رکنی و دکتر انزابی.

قابوسنامه: یوسفی مقامات حریری: انزابی در سایه سار احادیث

منبع : وبلاگ کتابدار شرقی


ادامه مطلب
[ چهارشنبه هجدهم دی 1392 ] [ 22:4 ] [ Mr ]
[ چهارشنبه هجدهم دی 1392 ] [ 21:48 ] [ Mr ]

     
  آرایه های ادبی عبارت اند از:  1- تشبیه 2- استعاره 3- تشخیص 4- مجاز   5- کنایه     6- واج آرایی   7- سجع  8- جناس    9- مراعات نظیر   10- تلمیح 11- تضمین 12- تضاد  13- تناقض  14- حس آمیزی   15- اسلوب معادله  16- ایهام   17- ایهام تناسب 18- نماد  19- لفّ و نشر   20- اغراق   21- حسن تعلیل   22- عکس       این آرایه ها ویژه ی داوطلبان عمومی است. چند تا از آرایه های باقی مانده ویژه ی دانش آموزان انسانی (ویژه ی اختصاصی) است، که از ذکر آن ها در این جا چشم پوشی می کنیم.            
       

ادامه مطلب
[ دوشنبه بیست و هشتم آذر 1390 ] [ 0:0 ] [ Mr ]
محرم ماه خون وقیام

فرارسیدن ایام سوگواری آقااباعبدالله الحسین (ع) رابه عموم شیعیان جهان تسلیت میگوییم

[ سه شنبه دهم دی 1387 ] [ 11:7 ] [ Mr ]
در کتاب ها ی تاریخ به بارگاه ایوان مدائن بر می خوریم . ایوانی که رفعتش زمینیان را متعجب و آسمانیان را در حیرت خاموشی فرو می برده .

راستی این ایوان کجاست ؟ آیا ادیبانی هستند که در باره ی این بارگاه داد سخن داده باشند ؟


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام اردیبهشت 1387 ] [ 23:36 ] [ Mr ]

لغت

معنا         

ریشه

مثال

آذوقه

 

 

اسباب سفر

ترکی

 

 

اتاق

 

ترکی  «اطاق»

 

اَتباع  اِتباع  اِتِّباع  

پیروان  پیروی کردن  و..

ع

 

اتو

 

ر

 

اَخَوان  اِخوان 

برادران

ع

اخوان الصفا

ارّابه  عرّابه

گاری ارّاده نیز گفته اند

ف     ع 

 

اراذل

پست رذل

ع جمع رذل

 

ارباب

خداو صاحب

ع مفرد     در ف جمع

آسمان کشتی ارباب هنر  

اُریب

کج

ع

 

استوانه

 

ف عربی اسطوانه

 

اسطبل   اصطبل 

 

لاتین

 

اَمارات   اِمارات 

نشانه ها      کشوری

ع

امارات غضب

امپراتور

 

ترکی عثمانی

 

انتر      عنتر 

بوزینه    نوعی مگس

ف          ع  

 

انگُشت    انگِشت  

عضو دست        زغال

ف

 

اوباش

مردم فرومایه

ع  « وبَش»           

 

بابُل بابِل

شهر مازندران   باستانی

ف

 

باتری

با ط غلط است

فرانس

 

باد بروت

غرور

ف   بروت : سبیل

کیست که بادبروت زما دوکشخان برد

بادیه     باطیه

بیابان     کاسه  

ع

آن یکی شیراست اندر بادیه

آن یکی ................... باطیه

بِتا

بگذار

ف

بتا هلاک شود دوست در محبت دوست

بخشودن

عفو کردن

ف

ای خداوند ببخشای که مستوجب عقوبتم

بخشیدن

دادن هدیه

ف

شرابی بی خمارم بخش

بُلوک      بِلوک

ناحیه ای مشتمل بر جند قریه  چند کشور با شیوه ی حکومتی

ف        فر 

 

بُله

ابله

ع جمع مکسّر

 

بها

قیمت

ف

بگفتمی که بها چیست خاک پایش را

بیدق     بیرق   

پیاده« مهره ی شطرنج»  

ف

تا چه بازی رخ نماید بیدقی خواهیم راند

ز مهر و ماه گشاید در آن مکان بیرق

پایمردی

میانجی گری

ف

رفتن به پایه مردی همسایه در بهشت

پرتغال  پرتقال

کشور   میوه  

ف

املایی جابجا نیز می آید.

پشک    پشکل

سرگین گاو و گوسفند

ف

 

پرچم

موی گاو کوهی بر علم یا نیزه   مجازا خود پرچم

تر  فارسی آن درفش است

و گر بود به سر نیزه باد چون پرچم

تبانی

همدستی پنهان

ف

 

تپانچه

سیلی و امروزه   اسلحه ی کمری

ف

 

تهلیل

لا اله الّا الله گفتن 

ع

به تسبیح و تهلیل او می خروشد

تشت    طشت

 

 

 

تصادم 

به هم کوفته شدن 

ع

دایره یا مرکز رسیدگی به تصادمات نه تصادفات

تقدیر

مقدر کردن  اندازه  سرنوشت

ع

به معنای قدر دانی نادرست

تلگراف  تلگرام

دستگاه ارتباط از راه دور

تلگرام ورقه ی حاوی این پیام  

فر

 

تماس گرفتن

برخوردن دو چیز به هم دیگر

 

 

تمسخر   تسخر

 

ف

تسخرت به روی
ینه نبود به روی خود بود

 

 

 

 

 

[ دوشنبه بیستم اسفند 1386 ] [ 23:51 ] [ Mr ]
........ مطالب قدیمی‌تر >>

.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

این وبلاگ می کوشد نیازهای درسی همکاران و دانش آموزان عزیز رابر طرف سازد و برای رشد و شکوفه های اندیشه های ادبی امروز دست همکاران و ادیبان را می فشرد
امکانات وب




تبادل لینک